SNA & SNN bijeenkomst op 11 oktober 2018. Samen bouwen aan een duurzamere omgeving

Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent: het bleek een sublieme gelegenheid voor de bijeenkomst van SNA en SNN op 11 oktober 2018. Niet alleen vanwege het mooie, duurzame complex, de goede service en de kwaliteit van de catering: ook de ligging is kennelijk perfect. Zelden was er zo’n hoge opkomst: bijna 80 leden, evenwichtig verdeeld over Arnhem en Nijmegen, gaven gevolg aan de Arnhemse uitnodiging! Na het welkomstwoord van SNA-voorzitter Els Koot en een intro van Peter van der Valk, opdrachtgever van het hotel en vader van eigenaar Marije, kwamen verschillende promotiefilmpjes voorbij. Daarna werden haar echtgenoot, de beide wethouders van ‘duurzaamheid’ en de architect van het hotel bevraagd op ‘Samen bouwen aan een duurzamere omgeving’. Via de Kahoot-app liet gespreksleider Sarah Monkau de aanwezigen reageren op zeven stellingen. En dan verrast het best dat er nog veel winst te behalen blijkt te zijn met goede voorlichting en hulp. Dat alleen de wethouders bekend waren met de 17 sustainable development goals was geen verrassing. En dat de dinertafels later niet echt gemengd waren toch ook niet…

“Dit jaar is het de beurt aan SNA om de gemeenschappelijke bijeenkomst te organiseren en normaliter is het dan ook in Arnhem te doen. En toch zitten we hier, in Nijmegen-Lent, en hebben we het over duurzaamheid.”

SNA-voorzitter Els Koot legt uit: “Dat was twee jaar geleden al als thema en locatie bedacht door  toenmalig voorzitter Kees Joosse en SNA-lid en hoteleigenaar Peter van der Valk. Door het onverwachte overlijden van Kees is toen voor een andere opzet gekozen.”

Peter van der Valk (links): “Kees wilde het graag over ‘duurzaam en verspilling’ hebben en daarin vonden wij elkaar. Ik was in 2010 gestart met Wiegerinck architectuur en stedenbouw om het meest duurzame hotel van Nederland neer te zetten. Het leek ons leuk de beide netwerken te laten zien dat we daarin geslaagd waren. Sinds 2016 is er veel gebeurd, ook in ons gezin. Onze jongste dochter heeft Van der Valk Hotel Arnhem overgenomen en onze tweede werkt in het hotel in Utrecht aan haar toekomst. Onze zoon zit in de bouwwereld. Hij neemt in 2019 mijn SNA-lidmaatschap over. En op 1 september heb ik het stokje van dit hotel overgedragen aan oudste dochter Marije die het samen met haar man Thijs Boomkens (rechts) runt. Thijs is lid van SNN en neemt nu mijn rol hier over.”

“Nijmegen-Lent blijkt ook een handige locatie te zijn”, vervolgt Els: “We komen daarvoor allebei de brug over. En dat zouden we veel vaker moeten doen. We doen zo ook recht aan Nijmegen Green Capital of Europe. En we krijgen de kans om te horen of het hotel zo duurzaam draait als het bedacht is.” Verder deelt Els nog mee dat Adelheid Ponsioen is gestopt als bestuurslid van SNA en dat Cris van Arkelen haar heeft opgevolgd. Hij is directeur bedrijven Rabobank Arnhem en omstreken.

Thema

Dan schakelt ze over naar de inhoud en gaat Sarah Monkau, Ecotrigger, als gespreksleider verder. Sarah vraagt eerst de aanwezigen hun 06 aan te zetten en de app Kahoot te downloaden. Daarmee kan straks gestemd worden op stellingen. En vervolgens stelt ze de vier panelleden voor, die het thema ‘Duurzaamheid, samen bouwen aan een duurzamere omgeving’ inhoud zullen geven.

Het panel van links naar rechts
Thijs Boomkens van Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent die alleen wil aangeven dat het – twee jaar na de start – nog steeds een van de duurzaamste hotels van Nederland is

Koen Arts, algemeen directeur Wiegerinck architectuur en stedenbouw

Harriët Tiemens, wethouder duurzaamheid, groen en water, mobiliteit en wonen van Nijmegen

Cathelijne Bouwkamp, wethouder van onder andere duurzaamheid, groen, ruimtelijke ordening en omgevingswet en openbare ruimte van Arnhem

 

 

 

 

 

 

Filmpjes

Korte promotiefilmpjes helpen bij het voorstellen.
Thijs Boomkens: “Onze ‘Kevin in de natuur’ is het eerste filmpje: ook voor een natuurliefhebbende backpacker is het ‘verrassend vanzelfsprekend’ om in Van der Valk Hotel Nijmegen-Lent te verblijven. Maar duurzaamheid is voor ons: denk aan vandaag, denk aan morgen, denk aan overmorgen. Wij kregen dit hotel om het verder te brengen voor onze zoons Sem en Joep. Wij denken bij duurzaamheid dus generatieoverstijgend.”
Koen Arts: “Duurzaam betekent werken met warmtepompen, groene daken voor regenwaterregulering, gasloos zijn. Maar een gebouw moet ook flexibel zijn. Dan ben je het meest duurzaam bezig. Het hotel is neergezet voor Peter, maar ook voor Marije en Thijs én voor Sem en Joep. Dat zij over 30 jaar dit hotel ook nog kunnen runnen.”
Zie https://www.youtube.com/watch?v=0mJMWnYfg_w

Harriët Tiemens: “Ons filmpje is gepresenteerd tijdens Go Short in Lux: ‘Follow the green track!’ Een jogger volgt een wolvenhond door de stad en laat zo zien waar het over gaat: duurzaamheid in sport, industrie, cultuur, voeding, zorg. Als Green Capital of Europe wil je dat de stad in alle vezels groen is. Gisteren heeft minister Bruno Bruins tijdens het CleanMed congres bij Radboudumc de Green Deal ‘Duurzame zorg voor een Gezonde Toekomst’ ondertekend, samen met zo’n honderd andere zorgorganisaties. Het is een belangrijke stap in versnelling van verduurzaming van de zorg.”
Zie https://www.youtube.com/watch?v=Dmn9G6aIGt0

Cathelijne Bouwkamp: “Wij zoeken het dichter bij huis. Ons filmpje ‘Arnhem AAN, goed bezig’ laat zien wat we zelf thuis kunnen doen om een steentje bij te dragen aan duurzaam omgaan met energie. Daarvoor is ook onze duurzaamheidsbus LIJN 2030. Maar ondertussen is bijvoorbeeld ook Winkelcentrum Kronenburg van het gas af en overgestapt op stadswarmte: dat levert een reductie van 50% aan CO2-uitstoot. ‘Arnhem gaat het gewoon redden, wen er maar an.’”
Zie https://www.arnhemaan.nl/wat-arnhem-aan

Vragen aan het panel

Zijn ondernemers koploper in verduurzamen?

Cathelijne Bouwkamp: “Jazeker, ze willen graag. Maar er is wel behoefte aan informatie: hoe doen andere ondernemers het? Wat is het juiste moment om over of in te stappen, hoe krijg je je business case rond? We hebben om te helpen gisteren, op de dag van de duurzaamheid, 50 energiescans beschikbaar gesteld met 75% korting op de aanschafprijs. Deze scans leveren bedrijven inzicht in de mogelijkheden voor groene energie, energiebesparing en vermindering van CO2-uitstoot.”

Harriët Tiemens: “In 2012 hebben we ons met Power2Nijmegen verplicht om Nijmegen in 2045 energieneutraal te maken, bijvoorbeeld door gezamenlijke inkoop van zonnepanelen. Voor nu hebben we ‘Nijmegen economie circulaire’ als doelstelling. Mooi dat we als regio Arnhem-Nijmegen finalist zijn voor de eretitel Beste Circulaire Regio en IndustrieparkNL (Kleefse Waard) is dat voor Beste Circulaire Werklocatie. Er gebeurt hier heel veel. Maar we hebben ook wel aan dode paarden getrokken: met smalle winstmarges is het lastig om een investering te doen die niet binnen twee jaar is terugverdiend. Bij duurzaamheid spreek je al gauw over vijf tot zeven jaar.”

Thijs Boomkens: “Wij zijn een familiebedrijf, kijken steeds naar overmorgen. Je moet dus dingen verzinnen die niet meteen weer ‘oud’ zijn.” En op de vraag of het ook een PR-instrument is: “Het gaat om een ‘way of living’. Dat moet je vanuit jezelf doen. En graag met zijn allen: burgers, overheid én bedrijven. De overheid kan stimuleren, initiatieven aanjagen met subsidie. De markt moet het daarna overnemen.”

Koen Arts: “De essentie is bij jezelf te beginnen. Denk na over de toekomst en zet (kleine) stapjes. Geen stappen zetten is geen optie meer.” Of er drempels zijn om een duurzaam gebouw neer te zetten? Is het ingewikkeld? “Iedere klant kampt met ‘wat heb ik te besteden’ versus ‘wat kan ik daarmee’. Dan moet je gericht keuzen maken.” Hij werkt ook veel voor zorginstellingen. “Die werken met korte termijnen: als de investering niet is opgenomen in de begroting van het lopende jaar, dan lukt die niet.”

Hoe staat het met de warmtetransitieplannen?

Cathelijne Bouwkamp: “Je moet niet wachten met het aanschaffen van warmtepompen. Maar het gaat niet over één ding kiezen. Met Nuon en Alliander zijn we in gesprek: wat is er mogelijk? Van de 75.000 woningen zijn er al 24.000 op het warmtenet aangesloten. Vanuit het klimaatakkoord willen we tot een regionaal energieakkoord komen. Veel bedrijven zijn bezig met innovaties op het gebied van energieopwekking en -opslag. Arnhem wil hen een platform geven.”

Harriët Tiemens: “In onze Warmtevisie omschrijven we hoe we met onze bijna 80.000 woningen en andere gebouwen op weg zijn naar een aardgasvrij Nijmegen. We zien het als onderdeel van een betere leefomgeving. Ook wij zijn in overleg met de netbeheerder, warmtebedrijven, woningcorporaties en andere partijen: willen we veel warmtepompen, dan moet het warmtenet verzwaard worden. Andere alternatieven zijn all-electric concepten, hernieuwbaar gas en biomassa (al weten we niet hoe lang de ARN nog openblijft) en toekomstige oplossingen als geothermie en warmte uit oppervlaktewater. Bij alle opties geldt: (beter) isoleren is ook essentieel. De transitie gaat wijk voor wijk. In Bottendaal zijn de bewoners zelf al begonnen; daar sluiten we bij aan. Hengstdal wordt nu gerenoveerd. En voor Dukenburg hebben we van BZK middelen gekregen om 800 huishoudens en 90 winkels van het aardgasnet af te koppelen.”

Kahoot: interactief

Met 49 deelnemers op Kahoot, een van oorsprong Noors onderwijsplatform, zijn zeven stellingen doorgenomen*. De respondenten konden daarbij steeds kiezen uit vier antwoordmogelijkheden. Sarah Monkau bevroeg panelleden of ‘outliers’ naar het waarom van hun keuze.

* Niet alle respondenten hebben op elke stelling gereageerd.

Ik weet goed hoe ik mijn woning of bedrijf kan verduurzamen.
Ja                                                                             26
Ja, maar ik kan hulp gebruiken                           21
Geen interesse om te verduurzamen                   2
Hier weet ik niets van                                              0

Harriët Tiemens: “In Nijmegen kan iemand hulp krijgen bij het Loket Duurzaam Wonen Plus (www.duurzaamwonenplus.nl/nijmegen). En vanaf volgend jaar is er een accountmanager voor bedrijven die (meer) willen verduurzamen.”
Cathelijne Bouwkamp: “In Arnhem kennen we eenzelfde aanpak met het Energieloket Midden-Gelderland (www.elmg.nl). Verder is er de korting op de energiescans voor het MKB. Verheugend dat 47 deelnemers ‘ja’ zeggen. Blijft wel de vraag wat de kleine 30 aanwezigen zonder Kahoot hadden geantwoord…”

En wie heeft geen interesse om te verduurzamen?!
Ronald Migo steekt zijn hand op. “Ons huis staat sinds kort te koop…”

Gemeenten moeten boetes uitdelen aan bedrijven die niet willen verduurzamen.
Ja                                                                                5
Neen                                                                         17
Afhankelijk van de situatie; na waarschuwing* 17
Weet niet                                                                    6

*Wat hier precies stond, is niet meer te achterhalen.

Harriët Tiemens: “In Nijmegen en omstreken handhaven we. Vaak gaat het dan over maatregelen die je binnen vijf jaar kunt terugverdienen zoals het vervangen van de TL-verlichting.”
Het is wel de vraag of ondernemers de – vaak lastige – regels kennen.
Cathelijne Bouwkamp: “Het is een grote groep ondernemers, maar we gaan er eerst langs om advies te geven. Als ze dat advies niet opvolgen, handhaven we. De kunst is te laten zien dat er ook winst te behalen is, bijvoorbeeld door besparing. Een zorginstelling stelde een business case op om energie te besparen en kwam erachter dat met de bezuiniging die dat opleverde vier fte verzorging is aan te nemen.”

De belangrijkste drijfveer om te verduurzamen is voor mij…
Milieu                                                                           28
Houden aan wet- en regelgeving                               0
Kostenbesparing/Rendement                                    9
Geen van allen                                                              7

Herre Dijkema, Regionaal Bureau voor Toerisme Arnhem/Nijmegen: “Het gaat er meer om hoe we de wereld doorgeven. ‘Milieu’ is een te beperkte reden.”

Het is op dit moment nog niet interessant genoeg om te verduurzamen.
Mee eens                                                                       4
Hangt van de maatregelen af                                   13
Neen, maar wel al interessant                                  24
Weet niet                                                                        3

Ronald Paping, wethouder van onder andere financiën en wonen gemeente Arnhem: “Vaak is het al wel interessant om te verduurzamen. Maar we kunnen de prikkel (stok en wortel!) nog wel vergroten. Dan gaan we sneller.”

Ik ben voldoende op de hoogte van subsidie- en belastingregelingen rondom verduurzaming.
Ja                                                                                       7
Neen                                                                                14
Ik weet er wel van, maar wil graag meer weten*      20
Regelingen zijn niet interessant voor mijn bedrijf      2

*Wat hier precies stond, is niet meer te achterhalen.

Koen Arts: “Wij geven onze klanten aan wat de mogelijkheden zijn. Maar op subsidiegebied is er zoveel. Ik was daar ook verbaasd over. Haal er dan een specialist bij.”

In mijn bedrijf ligt de prioriteit nu vooral bij…
Verhogen omzet                                                               7
Overleven in huidige markt                                             2
Innoveren                                                                         15
Energie besparen en verduurzamen                              6

Hubert Bruls, burgemeester van Nijmegen: “Wij kampen met een miljoenentekort en moeten het huishoudboekje wel op orde krijgen. Dat moet hand in hand gaan met verduurzamen.”

Ik ben bekend met de 17 Sustainable Development Goals voor duurzame ontwikkeling.
Ja                                                                                          2
Nooit van gehoord                                                            19
Wel eens van gehoord, maar wat het precies is          14
Te ver van mijn bed                                                             4

fotograaf Branko de Lang
Harriët Tiemens: “Dit zijn de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen waaraan we werken voor een betere wereld. Ze zijn door de Verenigde Naties vastgesteld als nieuwe mondiale duurzame ontwikkelingsagenda voor 2030 en ze vervangen de millenniumdoelstellingen die eind 2015 zijn vervallen. Kern van de agenda is een einde aan extreme armoede, ongelijkheid, onrecht en klimaatverandering (www.sdgnederland.nl). In Nederland hebben we bedacht dat bij elk doel twee kinderen optreden als ambassadeur ervan. De gemeente Rheden heeft de 17 doelen als rode draad in haar begroting opgenomen.”

Afsluiting

Daarmee was het tijd om af te sluiten. Els Koot bedankte de panelleden voor hun inbreng met een boekenbon en Arnhems aandenken en Marije van der Valk en Thijs Boomkens ook met een mooi boeket voor de gastvrijheid. En vroeg toen iedereen mee te gaan naar het buffet.

Dat was – zoals de amuses bij de ontvangst – heerlijk en overvloedig. Dit laatste ook omdat er helaas toch weer veel ‘no show’ was

Bronvermelding : Elise Overes